बालबालिकाले सुनाए आफ्नो पीडा

सरोकारवालाहरुद्वारा ९ बुँदे प्रतिवद्धता
बिशाल रानामगर
नेपालगञ्ज-१५, बैशाख-'मेरो बुवालाई लठ्ठी, सिलौटा, धनजस्ता हतियारले हानेर मारे, उहाँलाई मारेको चार वर्ष पछिसम्म पनि हामीलाई माओवादीले खोजेका थिए ।' शम्शेरगञ्ज गाविस वडा नं. ३ अकलघरवाकी संगीता यादवले आफु कसरी द्वन्द्वपीडित भइन् भन्ने पीडा यसरी पोखेकी थिइन् ।
करिब ३ दर्जन बालबालिकाले यस्तै यस्तै पीडा पाखेका थिए शनिबार यहाँ आयोजित शसस्त्र द्वन्द्वबाट बालबालिका तथा शिक्षा क्षेत्रमा परेको प्रभावसम्बन्धि सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रममा ।
शसस्त्र द्वन्द्वमा परेका बालबालिकाहरुको संरक्षणको लागि साझेदारी अभिया -पीपीसिसि)को आयोजना, हिमराइट्सको संयोजन र क्यानेडियन कोअपरेशन अफिसको आर्थिक सहयोगमा भएको सार्वजनिक सुनुवाईमा बालबालिकाहरुले आफ्नो पीडा पोखेका हुन् । संगीताका बुवालाई सुराकी गरेको आरोप लगाउँदै माओवादीले मारेका थिए ।
उनले आफ्नो पीडा सुनाउदै मञ्चमा सरोकारवालाको रुपमा बसेका जिल्ला शिक्षा कार्यालय बाँकेका प्रतिनिधि तथा विद्यालय निरिक्षक विष्णुप्रसाद सुवेदीलाई प्रश्न गरिन्-'बुवाको मृत्युपछि म र मेरा दाजुभाईलाई पढ्न गाह्रो परेको छ, दुई वटा भाई त विद्यालय जानै पाएकै छैनन् सरकारले हामीलाई शिक्षा प्राप्त गर्न के गर्न सक्छ ?'
यस्तै रझेना गाविसवासी कक्षा ९ का छात्र प्रकाश तिमिल्सिनाले सेनाले शिक्षक रहेका आफ्नो बाबुलाई माओवादीको आरोपमा बेपत्ता पारी गम्भिर कुटपीट गरेका कारण हाल हिडडुल गर्न नसकिने अवस्थामा रहेको बताए ।
'पहिले त बुवाको तलब आउथ्यौ पढ्नको लागि समस्या हुँदैनथ्यो' मलिन स्वरमा कार्यक्रममा उनले आफ्नो पीडा सुनाए-'अहिले बुवाको कमाइ छैन आयश्रोतको रुपमा घरमा एउटा भैसी मात्र छ अनि हामी कसरी पढ्ने ?'
संगीता र प्रकाश होइन् करिब तीन दर्जन बालबालिकाहरुले सरोकारवालाका रुपमा मञ्चमा रहेका मानवअधिकार आयोगका बेदप्रसाद भट्टराई, नेकपा माओवादीका भिमप्रसाद देवकोटा, जिल्ल शिक्षा कार्यालयका विष्णुप्रसाद सुवेदी, जिल्ला प्रशासन कार्यालयका प्रतिनिधि रेशम आचार्य र जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रतिनिधि प्रहरी निरिक्षक भुवनेश्वर तिवारीलाई आफुले भोगेका पीडा र आफ्नो माग सुनाएका थिए ।
शसस्त्र द्वन्द्वको क्रममा बालबालिकाहरुको अपहरण, हत्या, प्रयोगका साथै विद्यालयमा राजनीतिक नारा लेखिनु र जनवादी शिक्षाको नाममा विद्यार्थीलाई दोहोरो शिक्षा लादेको सहभागी बालबालिकाहरुले विरोध गरेका थिए ।
शसस्त्र द्वन्द्वको क्रममा बालबालिकाले भोगेको समस्यालाई बदलाको भावमा परिणत नगरी उचित समाधानको उपाय खोजी दिगो शान्ति स्थापना गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रमको आयोजना गरिएको संयोजक संस्था हिमराइट्सका रमेशकुमार पौडेलले बताउनुभयो ।
बालबालिकाको समस्याहरुलाई मध्यनजर गरी समाधान खोज्ने क्रममा सहभागी सरोकारवालाहरुले ९ बुँदे प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन् ।
सरोकारवालाहरुले द्वन्द्वपीडित प्रकाशको पढाईको शुल्क र किताव उपलब्ध गराउने, गलत कार्य गर्ने माओवादी कार्यकर्तालाई कारवाही गर्ने, प्रहरीले बालबालिका समस्याहरु समाधान गर्न सहयोग गर्ने, विद्यालय भवनमा लेखिएका राजनीतिक नारा मेटाउने र नलेख्ने, नागरिक समाजको रोहबरमा विस्थापितलाई पुर्नस्थापना गरी अचल सम्पत्ती फिर्ता गर्ने, छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउनेलगायतका प्रतिवद्धताहरु रहेका छन् ।
प्रतिवद्धता कार्यान्वयन भए नभएको अनुगमनका लागि ६ सदस्यीय अनुगमन समिति समेत गठन गरिएको छ । समितिका संयोजकमा हिमराइट्सका प्रकाश उपाध्याय, एड्भोकेसी फोरमका बसन्त गौतम, इन्सेककी सरस्वती मल्ल, बी गु्रपका प्रकाश शर्मा, बेसका टेकबहादुर पुन र सञ्चारकर्मी जनक नेपाल रहनुभएको छ ।